متولد مىگردد . سالك همان‌طورىكه گفتيم ، در اول تجلى اسماء باطن هر اسم باطنى را حاجب نسبت باسم باطن ديگر شهود مىنمايد ، تا اينكه مظهر تجلى حق به جمعيت اسم باطن مىگردد و اسماء باطن بنحو كليت و وحدت در او تجلى مىنمايند . سالك در اين مقام ، متمكن در نقطهء اعتدالى اسماء باطن قرار مىگيرد ، به‌نحوى كه نسبت جميع اسماء باطن به او بنحو تساوى است . مقام و مرتبهء سرّ ظاهر مرآت سرّ باطن واقع مىشود ، و باعتبار سير از اسماء باطن و تحقق به مظهريّت جمعيت اسم باطن ، عالم بر اسرار و مغيبات و حقايق و استعدادات اعيان و مقتضيات اسماء حق مىگردد ، و بسر قضا و قدر واقف مىشود . اين بود تقرير ديگر در بيان كلام محقّقان از اهل اللّه . كه گفته‌اند : « و من حيث بطونه الاستعدادي في قلب الانسان القابل لتجليه بطن خامس . . . الخ . موافقا لما صرحوا في زبرهم و مسفوراتهم « وَ اللَّهُ أَعْلَمُ » . بطن ششم : عارف كامل حمزه فنارى ، حنفى « قده » ، در شرح مفتاح گفته است « 1 » . « و من حيث جمعه الرحمانى بين الظهور و البطون في دائرة الصفات الالوهية ، التى هي المفاتيح الثانية للبرزخية الثانية « 2 » بطن سادس و هو لأهل النهايات ، و هم الكمل و الافراد » . سالك در اين موطن نيز سير در صفحات مىكند ، و مظهر تجليات صفاتى مقام الوهيت است . اين مقام ، آخرين سير معنوى اولوالعزم از رسل و انبياء است . بعد از اين مرتبه نوبت تجلى ذات است كه اختصاص به حقيقت محمديه « ص » و اولاد طاهرين او از ائمه اثناعشريه دارد ، و ديگران از اين مقام

--> ( 1 ) . رجوع شود به شرح مفتاح ، چاپ ط ، 1323 ه ق ص 1 ، 7 ، 8 ، 9 ، و القرآن و العترة تأليف آقاى شاه‌آبادى ، چاپ طهران 1360 ه ق ص 151 ، تعليقات آقا ميرزا مهدى آشتيانى بر منظومهء منطق ، چاپ طهران 1372 ص 63 ، 64 ، 65 ، حواشى آقا ميرزا هاشم اشكورى بر مفتاح ، چاپ طهران 1323 ق ، ص 7 ، 8 ، 9 . ( 2 ) . بايد توجه كرد كه شرح مقامات سالكان در بطون سبعه را سعيد الدين فرغانى شارح تائيه ، از همهء محققان بهتر بيان كرده است . رجوع شود به مقدمهء حقير بر مشارق الدّرارى ، ( جلال الدين آشتيانى 1363 ه ش » .